150 milionów złotych na ochronę wybrzeża! Urząd Morski w Gdyni podpisał umowę na realizację strategicznych inwestycji przeciwpowodziowych

Bezpieczniejsze wybrzeże, skuteczniejsza ochrona mieszkańców i ich mienia oraz większa odporność na skutki zmian klimatu – to najważniejsze cele projektu o wartości 150 milionów złotych, który będzie realizowany przez Urząd Morski w Gdyni. 4 listopada 2026 roku podpisano umowę o dofinansowanie przedsięwzięcia pn. „Zabezpieczenie brzegów przed powodzią od strony wód Zatoki Gdańskiej”. Dzięki pozyskanym funduszom możliwe będzie wykonanie szeregu ważnych inwestycji, m.in. w Jastarni, Rewie, Gdyni i Gdańsku, a także wzmocnienie zaplecza technicznego służb odpowiedzialnych za ochronę polskiego wybrzeża.

Umowę podpisali Dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni Anna Stelmaszyk-Świerczyńska oraz Zastępca Prezesa Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Robert Gajda, reprezentujący instytucję wdrażającą. Całkowita wartość projektu wynosi 150 mln zł, z czego aż 119,565 mln zł stanowi dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej, natomiast 30,435 mln zł to wkład krajowy.

Projekt jest współfinansowany z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 (FEnIKS), w ramach działania „Adaptacja do zmian klimatu, zapobieganie klęskom i katastrofom”. Jego realizacja potrwa do końca 2028 roku.

Inwestycje, które chronią ludzi, domy i infrastrukturę

Podpisanie umowy to ważny krok w realizacji kompleksowego programu zabezpieczania brzegów Zatoki Gdańskiej i Zatoki Puckiej przed skutkami powodzi, sztormów i erozji. To szczególnie istotne na obszarach, gdzie zabudowa mieszkaniowa, infrastruktura publiczna i tereny o dużych walorach przyrodniczych znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie morza.

Skala potencjalnego zagrożenia jest ogromna. Szacunkowa wartość strat, jakie mogłyby powstać w infrastrukturze publicznej na obszarze objętym projektem w wyniku powodzi i sztormów, wynosi około 350 milionów złotych. Inwestowanie w ochronę brzegu to zatem nie tylko zwiększanie bezpieczeństwa, ale także zapobieganie kosztownym zniszczeniom i konieczności odbudowy infrastruktury po ekstremalnych zjawiskach pogodowych.

Co ważne, projekt obejmuje zarówno budowę nowych zabezpieczeń, jak i remont istniejących budowli ochronnych, wykorzystanie naturalnych mechanizmów ochrony wybrzeża oraz doposażenie służb, które na co dzień dbają o stan brzegu morskiego.

Jastarnia – kompleksowa ochrona przed wodami Zatoki Puckiej

Jednym z najważniejszych i najbardziej wymagających przedsięwzięć będzie zabezpieczenie Jastarni przed powodzią od strony Zatoki Puckiej. Inwestycja obejmie odcinek wybrzeża o długości około 4,7 kilometra.

Planowane rozwiązania będą dostosowane do specyfiki poszczególnych fragmentów brzegu. Przewidziano m.in. budowę wałów przeciwpowodziowych, zastosowanie mobilnych przegród oraz wykonanie wałów wydmowych wzmocnionych kamiennym rdzeniem. Powstanie również hala do magazynowania urządzeń przeciwpowodziowych, a służby zostaną wyposażone w sprzęt niezbędny do sprawnego reagowania na zagrożenia.

Ciekawym elementem inwestycji będzie wykorzystanie metod biotechnicznych, polegających na częściowej odbudowie wydm. Takie rozwiązania pozwalają połączyć funkcję ochronną z zachowaniem naturalnego charakteru nadmorskiego krajobrazu.

Przygotowanie tego zadania wymagało szczegółowych analiz przyrodniczych i geologicznych. Spośród rozpatrywanych rozwiązań wybrano wariant uznany za najkorzystniejszy dla środowiska, charakteryzujący się stosunkowo niewielką ingerencją w przyrodę i krajobraz. W czerwcu 2026 roku uzyskał on decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Rozpoczęto już także postępowania przetargowe dotyczące dwóch części inwestycji.

Rewa i Gdynia – mocniejsze zabezpieczenia brzegu

W Rewie realizowana jest budowa nowego umocnienia brzegu o długości około 480 metrów oraz remont istniejącej opaski brzegowej na odcinku około 420 metrów. Podstawowym materiałem wykorzystywanym do ochrony brzegu jest narzut kamienny, którego zadaniem jest ograniczanie niszczącego oddziaływania fal. Prace obejmują również naprawy istniejących konstrukcji, w tym zabezpieczenie muru oporowego.

Istotne działania zaplanowano także w rejonie gdyńskich Babich Dołów. Remont istniejącej opaski brzegowej pozwoli zastąpić zdegradowane fragmenty konstrukcji odpowiednio wykonanym zabezpieczeniem z narzutu kamiennego. Umowę na realizację tych robót podpisano w październiku 2026 roku.

W rejonie Oksywia i Babich Dołów przewidziano również sztuczne zasilanie brzegu morskiego, czyli uzupełnianie piasku na odcinkach zagrożonych erozją. To jedna z metod ochrony wybrzeża, która pomaga ograniczać cofanie się linii brzegowej. W odróżnieniu od tradycyjnych konstrukcji hydrotechnicznych polega na odtwarzaniu zasobów osadów tworzących naturalną barierę przed falami.

Nowoczesne zaplecze i edukacja – ochrona wybrzeża to nie tylko umocnienia

Projekt obejmuje również inwestycje, które nie są bezpośrednio widoczne na plażach, ale mają ogromne znaczenie dla skuteczności działań służb ochrony wybrzeża.

W Gdańsku Jelitkowie realizowana jest modernizacja placówki biurowo-edukacyjnej Obchodu Ochrony Wybrzeża. Nowoczesny obiekt poprawi warunki pracy służb, a jednocześnie będzie służył działalności edukacyjnej, przybliżając zagadnienia ochrony brzegów morskich, zagrożeń powodziowych i zmian zachodzących w nadmorskim środowisku.

Z kolei w Rozewiu zakończono już budowę hali garażowej wraz z placem manewrowym. Obiekt zapewnia odpowiednie zaplecze dla sprzętu wykorzystywanego podczas codziennych prac oraz interwencji związanych ze skutkami sztormów i innych niebezpiecznych zjawisk.

W ramach projektu przewidziano również zakup specjalistycznego wyposażenia dla służb ochrony wybrzeża, w tym m.in. pojazdów terenowych, ciągników, koparko-ładowarki, jednostki pływającej, drona oraz sprzętu do transportu materiałów i prowadzenia prac w trudnym terenie.

Ponad 173 kilometry brzegu objętego projektem

O skali codziennych zadań związanych z ochroną wybrzeża najlepiej świadczą liczby. Służby Urzędu Morskiego w Gdyni, tylko na obszarze objętym niniejszym projektem, wykonują zadania na ponad 170 kilometrach linii brzegowej, wliczając w to brzegi Półwyspu Helskiego (całość linii brzegowej, administrowanej przez gdyński urząd to prawie 350 km).

Na tym terenie znajduje się aż 261 zejść na plaże oraz 36 obiektów hydrotechnicznych i budowli ochrony brzegu morskiego, które wymagają utrzymania i monitorowania. Na obszarze objętym projektem, Urząd administruje również terenami leśnymi o powierzchni około 500 hektarów.

Właśnie dlatego zakup nowoczesnego sprzętu jest tak istotną częścią przedsięwzięcia. Wyposażenie będzie wykorzystywane nie tylko podczas usuwania skutków sztormów, lecz także do bieżącej kontroli stanu wybrzeża, wzmacniania wydm, utrzymania infrastruktury ochronnej i prowadzenia prac zapobiegających degradacji brzegu.

Warto podkreślić, że w ochronie wybrzeża wykorzystuje się także naturalne materiały, w tym drewno pozyskiwane w ramach prowadzonej w lasach ochronnych pasa technicznego planowej gospodarki leśnej. Wykorzystywane jest ono m.in. do budowy, odbudowy i utrwalania wydm, które stanowią ważną barierę chroniącą tereny nadmorskie przed erozją od fal sztormowych oraz powodzią od strony morza.

Inwestycja w bezpieczeństwo na kolejne lata

Projekt „Zabezpieczenie brzegów przed powodzią od strony wód Zatoki Gdańskiej” ma charakter prewencyjny, ponieważ realizacja planowanych umocnień brzegowych przyczyni się do ograniczenia przyszłych wydatków budżetu państwa związanych z usuwaniem skutków powodzi i sztormów. Efektywność projektu należy oceniać przede wszystkim przez pryzmat szerokiego katalogu korzyści społecznych, gospodarczych i środowiskowych o charakterze niepieniężnym. Podpisana 4 listopada umowa o dofinansowanie zapewnia finansowe podstawy realizacji całego przedsięwzięcia.

150 milionów złotych przeznaczonych na ochronę wybrzeża to przede wszystkim inwestycja w bezpieczeństwo mieszkańców, ochronę ich domów, infrastruktury publicznej i cennych przyrodniczo obszarów nadmorskich. W obliczu zmian klimatu, wzrostu poziomu morza i zagrożeń związanych z ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi działania zapobiegawcze nabierają szczególnego znaczenia.

Realizacja projektu pozwoli lepiej przygotować nadmorskie miejscowości na przyszłe zagrożenia, ograniczyć ryzyko kosztownych zniszczeń i zwiększyć skuteczność działań służb odpowiedzialnych za ochronę polskiego wybrzeża.

To inwestycja, której efekty mają służyć mieszkańcom i kolejnym pokoleniom przez wiele lat.

Projekt „Zabezpieczenie brzegów przed powodzią od strony wód Zatoki Gdańskiej” jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 (FEnIKS), Priorytet FENX.02 „Wsparcie sektorów energetyka i środowisko z EFRR”, Działanie FENX.02.04 „Adaptacja do zmian klimatu, zapobieganie klęskom i katastrofom”.

Więcej na temat projektu: TUTAJ