Ruszają badania geologiczne Klifu Orłowskiego. Co kryje się w jego wnętrzu?

Od wtorku, 3 listopada na Klifie Orłowskim, stanowiącym część rezerwatu przyrody "Kępa Redłowska", pojawią się samochody oraz specjalistyczny sprzęt wiertniczy. Tym samym rozpoczną się prace geologiczne, których celem jest dokładniejsze rozpoznanie budowy klifu i procesów wpływających na jego stabilność. Prace nie będą uciążliwe dla spacerowiczów – jedynym ograniczeniem będzie miejscowe wygrodzenie terenu bezpośrednio przy wiertnicy, niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa. Osoby przebywające w pobliżu prowadzonych robót proszone są o zachowanie ostrożności, przestrzeganie oznakowania oraz stosowanie się do poleceń osób prowadzących prace.

Badania realizowane są w ramach porozumienia zawartego 4 marca 2025 r. pomiędzy Urzędem Morskim w Gdyni, Państwowym Instytutem Geologicznym – Państwowym Instytutem Badawczym oraz Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska w Gdańsku. Współpraca trzech instytucji ma służyć lepszemu poznaniu budowy geologicznej klifu, zrozumieniu mechanizmów zachodzących w jego obrębie oraz dokładniejszej ocenie zagrożeń związanych z erozją i procesami osuwiskowymi.

Dlaczego badania są tak ważne?

Cypel Redłowski, charakterystyczny, wysunięty w stronę Zatoki Gdańskiej fragment klifu, jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych, ale też dynamicznie zmieniających się fragmentów polskiego wybrzeża. Jego miejscami niemal pionowe ściany osiągają wysokość około 40 metrów. Pod wpływem naturalnych procesów erozyjnych i osuwiskowych klif nieustannie się cofa. Według dotychczasowych obserwacji tempo tego procesu wynosi średnio około jednego metra rocznie, przy czym intensywność zmian jest zróżnicowana w zależności od miejsca i okresu obserwacji.

Pomimo wieloletnich badań budowa wgłębna tego najbardziej newralgicznego fragmentu klifu nadal pozostaje niewystarczająco rozpoznana. Tymczasem układ warstw geologicznych, ich właściwości oraz warunki wodne mają istotny wpływ na stabilność zbocza i przebieg zachodzących w nim procesów.

Jednym z najważniejszych zagadnień, które mają pomóc wyjaśnić badania, jest to, w jaki sposób budowa geologiczna klifu wpływa na jego stabilność oraz jakie zmiany mogą w nim zachodzić w przyszłości.

Co i w jaki sposób będzie badane?

Zaplanowane prace obejmują wykonanie trzech odwiertów o głębokości od 20 do 30 metrów, a także kartowanie geologiczne terenu, uzupełnione sondowaniami ręcznymi. Pozyskane próbki gruntu pozwolą geologom dokładniej rozpoznać strukturę wnętrza klifu i uzupełnić dotychczasową wiedzę o jego budowie.

Wiercenia zostaną wykonane w technologii rdzeniowania na sucho, czyli bez użycia płuczki wiertniczej. Podczas prac z kolejnych głębokości pobierane będą cylindryczne próbki gruntu, tzw. rdzenie geologiczne, które trafią bezpośrednio do specjalnych rur z tworzywa sztucznego. Do ich pobierania wykorzystany zostanie aparat rdzeniowy o długości jednego metra, umożliwiający stopniowe rozpoznawanie kolejnych warstw podłoża.

Pobierane rdzenie geologiczne umożliwią prześledzenie następstwa warstw gruntu, określenie rodzaju budujących je osadów oraz rozpoznanie ich właściwości podczas analiz laboratoryjnych. Wiercenie bez użycia płuczki pozwoli również ograniczyć wprowadzanie dodatkowych płynów do badanego podłoża.

To ważny etap programu badawczego, obejmującego również nieinwazyjne metody geofizyczne, w tym tomografię elektrooporową (ERT) oraz precyzyjne pomiary geodezyjne z wykorzystaniem technologii LiDAR. Odwierty dostarczą szczegółowych informacji o budowie wnętrza klifu, natomiast pomiary LiDAR umożliwią dokładne odwzorowanie jego powierzchni i porównywanie zmian zachodzących w czasie. Łączna analiza uzyskanych danych pozwoli opracować szczegółowe modele geologiczne i przestrzenne 3D badanego obszaru, lepiej zrozumieć mechanizmy zachodzących procesów oraz dokładniej ocenić dalszy rozwój klifu.

Wiedza potrzebna do podejmowania decyzji

Wyniki badań będą podstawą do podejmowania świadomych decyzji dotyczących przyszłości tego obszaru. Umożliwią dokładniejszą identyfikację potencjalnych zagrożeń osuwiskowych, ocenę potrzeb w zakresie ewentualnej ochrony brzegu morskiego oraz planowanie działań uwzględniających bezpieczeństwo osób odwiedzających klif. Będą również istotne przy określaniu zasad zarządzania rezerwatem przyrody „Kępa Redłowska”.

Istotne jest przy tym zachowanie równowagi pomiędzy bezpieczeństwem ludzi a ochroną wyjątkowych walorów przyrodniczych tego miejsca. Klif Orłowski jest bowiem nie tylko popularną atrakcją turystyczną, lecz także cennym przyrodniczo obszarem, którego naturalna dynamika stanowi jeden z elementów podlegających ochronie. Dlatego szczegółowa wiedza o zachodzących tu procesach jest niezbędna, aby przyszłe działania były oparte na rzetelnych danych naukowych i uwzględniały specyfikę tego miejsca.

Prace terenowe rozpoczną się 3 listopada i prawdopodobnie zakończą się w ciągu tygodnia, o ile pozwolą na to warunki pogodowe. Będą prowadzone wyłącznie w dni robocze. Wykonawcą odwiertów, na zlecenie Urzędu Morskiego w Gdyni jest Przedsiębiorstwo Geologiczne Geoprojekt Szczecin Sp. z o.o.

Apelujemy do wszystkich odwiedzających Klif Orłowski o zachowanie ostrożności w rejonie prowadzonych prac i respektowanie ustawionych oznaczeń oraz wygrodzeń.