Ruszają prace nad aktualizacją projektu planu ochrony dla morskiej części obszaru Natura 2000 Zatoka Pucka i Półwysep Helski

Urząd Morski w Gdyni podpisał umowę na opracowanie aktualizacji projektu planu ochrony dla morskiej części obszaru Natura 2000 Zatoka Pucka i Półwysep Helski (PLH220032). Zadanie będzie realizowane przez 19 miesięcy, a jego wartość wynosi 825 330,00 zł brutto. Prace przewidziane umową obejmą przygotowanie kompleksowej dokumentacji niezbędnej do aktualizacji projektu planu ochrony jednego z najcenniejszych przyrodniczo obszarów polskiego wybrzeża.

Wśród najważniejszych elementów przedsięwzięcia znalazła się inwentaryzacja łąk podwodnych, stanowiących cenne siedlisko przyrodnicze polskiej części Morza Bałtyckiego.

Łąki podwodne – fundament ekosystemu Zatoki Puckiej

Łąki podwodne należą do najcenniejszych, a jednocześnie najwrażliwszych ekosystemów morskich. Szczególne znaczenie mają w Zatoce Puckiej, która dzięki płytkim wodom, odpowiedniemu nasłonecznieniu oraz specyficznym warunkom hydrologicznym stanowi bardzo ważne miejsce występowania roślinności podwodnej w polskiej części Bałtyku. Występują tu zbiorowiska trawy morskiej (Zostera marina), a także innych roślin naczyniowych i ramienic, tworzące siedliska o wyjątkowej wartości przyrodniczej, chronione w ramach sieci Natura 2000.

Znaczenie łąk podwodnych wykracza daleko poza samą ochronę przyrody. Bywają określane mianem „inżynierów ekosystemu”, ponieważ w istotny sposób kształtują funkcjonowanie środowiska morskiego. Stabilizują osady denne, ograniczając ich przemieszczanie i zmniejszając mętność wody, co sprzyja utrzymaniu wysokiej jakości siedlisk. Jednocześnie pochłaniają dwutlenek węgla, produkują tlen oraz wiążą związki azotu i fosforu, ograniczając proces eutrofizacji – jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla Morza Bałtyckiego.

Łąki podwodne pełnią również kluczową rolę jako siedliska wielu gatunków organizmów morskich. Stanowią miejsca tarła, rozrodu, żerowania i schronienia dla ryb, a także ostoję licznych gatunków bezkręgowców i innych organizmów dennych. Od ich kondycji zależy zachowanie wysokiej bioróżnorodności oraz prawidłowe funkcjonowanie całego ekosystemu Zatoki Puckiej.

Dlatego tak ważnym elementem opracowania aktualizacji planu ochrony będzie szczegółowa inwentaryzacja tych siedlisk. Pozwoli ona określić ich zasięg, strukturę oraz stan zachowania. Rzetelna wiedza o rozmieszczeniu i kondycji łąk podwodnych umożliwia podejmowanie decyzji opartych na danych naukowych, co jest niezbędne dla skutecznego zarządzania obszarem Natura 2000 oraz zachowania równowagi pomiędzy ochroną przyrody a zrównoważonym korzystaniem z zasobów morza.

Kompleksowa aktualizacja planu ochrony

Zakres zamówienia obejmuje siedem zasadniczych zadań:

• wykonanie inwentaryzacji łąk podwodnych na obszarze objętym opracowaniem;
• opracowanie sprawozdania z przeprowadzonej inwentaryzacji łąk podwodnych;
• opracowanie sprawozdania z oceny istniejących informacji o obszarze Natura 2000 i jego przedmiotach ochrony;
• przygotowanie wniosku dotyczącego aktualizacji Standardowego Formularza Danych (SDF), zgodnie z wytycznymi Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska;
• przeprowadzenie procesu udziału społecznego podczas opracowywania aktualizacji projektu planu ochrony;
• opracowanie dokumentacji stanowiącej podstawę do określenia celów i działań ochronnych, obejmującej również aktualizację SDF oraz propozycje korekty granic obszaru;
• opracowanie projektu planu ochrony wraz z Oceną Skutków Regulacji (OSR) do projektu rozporządzenia.

Realizacja przedsięwzięcia pozwoli na aktualizację dokumentacji planistycznej dla morskiej części obszaru Natura 2000 Zatoka Pucka i Półwysep Helski oraz dostosowanie jej do aktualnego stanu wiedzy o walorach przyrodniczych tego wyjątkowego obszaru. Efektem prac będzie przygotowanie nowoczesnych podstaw do skutecznej ochrony cennych siedlisk i gatunków, z uwzględnieniem zarówno potrzeb środowiska naturalnego, jak i zasad zrównoważonego korzystania z obszarów morskich.

Umowę podpisano 5 sierpnia 2026 roku. Przedsięwzięcie realizowane jest w ramach projektu „Opracowanie projektów planów dla obszarów Natura 2000 będących pod nadzorem Urzędu Morskiego w Gdyni”, współfinansowanego z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 (FEnIKS), w ramach działania FENX.01.05 „Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury”.

Wykonawcą zadania jest konsorcjum, w skład którego wchodzą:

• Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska – Lider Konsorcjum,
• Uniwersytet Gdański – Partner Konsorcjum.